Octrooiopkopers worden steeds meer een bedreiging voor de innovatie en de vooruitgang van de (Nederlandse) industrie. Vooral nu, in tijden van recessie, slaan deze opkopers hun slag door patenten over te nemen van failliete bedrijven. Ze doen er vervolgens zelf niets mee, maar slepen iedereen voor de rechter die er inbreuk op maakt. In de VS zijn deze zogeheten ‘patent trolls’ al een ware plaag geworden. Europese bedrijven krijgen er ook steeds meer last van.
Account manager van Octrooicentrum Nederland, Peter van Dongen, voorspelt dat steeds meer Europese bedrijven te maken krijgen met acties van ‘patent trolls’, zeker als ze in het buitenland of de VS zaken doen. Nu al hebben een aantal grotere Nederlandse bedrijven hinder van deze praktijken.
Volgens van Dongen helpt het alleen maar als getroffen bedrijven zich verenigen en gezamenlijk via de rechter ten strijde trekken tegen de ‘patent troll’ die het probeert uit te melken.
Het meest saillante voorbeeld van de afgelopen tijd is het Amerikaanse Research in Motion, dat de Blackberry ontwikkelde. RiM werd aangeklaagd door ‘patent troll’ NTP wegens inbreuk op patenten die dit bedrijfje had verworven.
Er viel een brief op de deurmat, betalen of de rechter. Vlak voor de rechtsgang werd de zaak geschikt met een afkoopsom van $ 612 miljoen. ,,Dit soort bedragen laat meteen zien waar het om gaat. Patenten kunnen ontzettend veel waard zijn. In de VS zijn een stuk of zes ‘premiejagers’ actief die patenten van bedrijven in de problemen opkopen. In Europa staat dit fenomeen nog in de kinderschoenen maar het waait snel over. Nederlandse bedrijven die over de grens zaken doen, hebben er nu al last van”, aldus Peter van Dongen.
Het lastige is dat deze ‘patent trolls’ binnen de mazen van de wet opereren, ze doen niets illegaals. ,,Het vervelende zit ‘m erin, dat ze steeds meer octrooien opkopen en daar vervolgens helemaal niets productiefs mee doen. Ze gaan alleen om zich heen zitten kijken wie er mogelijk inbreuk maakt en dus voor de rechter kan worden gesleept. In feite maken ze misbruik van een systeem dat juist bedoeld is om innovatie te bevorderen”, stelt van Dongen.
Bedrijven die hun eigen productenlijn wil verbeteren, of het nu gaat om wasmiddelen, auto’s of elektronica, kunnen oplopen tegen een ‘patent troll’ die zegt dat er inbreuk wordt gemaakt op hun octrooi. De situatie wordt nog penibeler als men zijn eigen product wil verbeteren met behulp van patenten van anderen.
,,Je ziet dat het hele innovatieproces door deze ontwikkeling wordt bedreigd en dat moet worden gestopt. Bedrijven die octrooien verkopen, moeten goed kijken naar de bedoelingen van de koper. Er moet een harde eis worden gesteld dat de opkoper het octrooi doorverkoopt of er zelf mee gaat produceren”, zegt hij. Daarnaast is het van belang dat de bevoegde rechter zich snel uitspreekt over de mogelijkheden van bedrijven om zich te verweren tegen deze vorm van octrooimisbruik. Octrooirechtspraak is per land geregeld, in de VS zelfs per staat. Vooralsnog is de enige remedie dat bedrijven, die een brief op de deurmat vonden van een ‘patent troll’, zich verenigen.
Volgens Van Dongen gaat het vaak om ondernemingen die in dezelfde sector werkzaam zijn, maar die van elkaar niet weten dat ze door dezelfde ‘patent troll’ onder druk worden gezet. De rechter laat volgens Van Dongen wel degelijk meewegen hoe lang een bedrijf een bepaald product al produceert. “Is dat al jaren en komt de ‘patent troll’ dan alsnog met een brief dat met terugwerkende kracht betaald moet worden, staat de gedaagde een stuk sterker. Er is jurisprudentie dat na een bepaalde tijd octrooihouders tijd genoeg hebben gehad om na te gaan wie er mogelijk inbreuk maakt op een octrooi.” Daarnaast kan een octrooiverlenende instantie in de arm worden genomen om te bepalen of de octrooien terecht zijn verleend.
Bron: Telegraaf 8 november 2009
